17/01/2016

Meer informatie over intelligentie(tests)

Intelligentie

Intelligentie is een algemeen begrip uit de psychologie dat een mentale eigenschap beschrijft met veel verschillende functies; zoals de mogelijkheid overeenkomsten en verschillen op te merken in waarnemingen, zich in de ruimte te oriënteren, te redeneren, plannen te maken, problemen te doorgronden en op te lossen, in abstracties te denken, ideeën en taal te begrijpen en te produceren, informatie op te slaan in het geheugen en daar weer uit op te halen, te leren van ervaringen. Ook bij ‘hogere’ diersoorten zoals chimpansees zijn vermoedelijk bepaalde functies van de intelligentie zoals taalbegrip werkzaam die vergelijkbaar zijn met die van mensen. Aangeboren slimheid of intelligentie wordt ook wel aangeduid als begaafdheid of talent. Intelligentie is ten slotte een kenmerk van de persoonlijkheid. Bij de een is de intelligentie, of zijn bepaalde facetten van de intelligentie, sterker ontwikkeld dan bij de ander. Zo kan bijvoorbeeld de een makkelijker een taal leren en de ander zich sneller oriënteren in een ruimte. Hierbij speelt de sociale achtergrond, opleiding en cultuur echter een belangrijke rol.

Bij een intelligentieonderzoek, een IQ test, worden er twee soorten intelligenties onderzocht, de verbale intelligentie en de performale intelligentie. Verbale intelligentie zegt iets over de mogelijkheid tot het goed oplossen van taalkundige zaken. Performale intelligentie zegt iets over ruimtelijk inzicht en probleemoplossend vermogen. Een kloof tussen verbaal en performaal kan verschillende dingen betekenen. Het is echter belangrijk te beseffen dat er pas van een kloof gesproken kan worden als het verschil tussen verbaal en performaal meer dan 20 punten is. Van beide intelligenties, VIQ en PIQ, wordt een getal als uitkomst gegeven. Via een berekening wordt uit deze twee getallen je Totaal IQ (TIQ) berekend.

In onderstaand filmpje wordt uitgelegd wat de betekenis is van deze termen en wat de gevolgen kunnen zijn van een uitkomst met grote verschillen tussen de hoogte van beide intelligenties.

 

 

Wat meet een intelligentietest?

Het is een wijd verspreid misverstand dat een intelligentietest enkel permanente (aangeboren) eigenschappen meet en dat een prestatietest (zoals de CITO- toetsen) uitsluitend de aangeleerde kennis in kaart brengt. Aanvankelijk werden de begrippen intelligentie en prestatie als afzonderlijke concepten gezien echter blijkt dit niet wetenschappelijk te onderbouwen. Door onderzoek is juist duidelijk geworden dat intelligentie en prestatie elkaar niet alleen grotendeels overlappen, maar dat zowel naast als in de school verworven kennis en vaardigheden een grote invloed hebben op het resultaat van de IQ-test (onderzoek: Ceci 1996). Het is dan ook belangrijk om te beseffen dat een IQ-test niet alleen aangeboren cognitieve vaardigheden meet! Maar wat meet het dan wel?
Via een intelligentie onderzoek meet je hoe snel en gemakkelijk een kind vragen oplost, hierdoor wordt gemeten met welk  gemak en de snelheid een kind nieuwe problemen oplost en zich nieuwe informatie eigen kan maken. Het verband tussen iemand zijn intelligentie niveau en de verwachting op welk onderwijs niveau de leerling het beste past om nieuwe kennis te verwerven is dan ook duidelijk. Iemand die zich gemakkelijk nieuwe kennis eigen kan maken, zal beter functioneren in een onderwijs niveau waar hier meer de nadruk op wordt gelegd en lesstof in grotere brokken wordt aangebonden. Leerlingen die hier meer moeite mee hebben zijn gebaat bij kleinere brokken met meer begeleiding en praktische ondersteuning.

Het intelligentiequotiënt (IQ)

Het resultaat van een IQ-test wordt uitgedrukt als intelligentiequotiënt (IQ). Het IQ geeft aan welk percentage van de leeftijdsgenoten het even goed deden op de test. M.a.w. de prestaties worden vergeleken met normgroepen, groepen van dezelfde leeftijd. Als gemiddeld wordt 100 genomen zoals u kunt zien in onderstaande grafiek, dit betekent dat 50% van alle Nederlanders een lager en 50% een hoger IQ heeft dan 100. Ongeveer 80% van alle Nederlanders heeft een IQ tussen de 85-115.

IQ verdeling 

Intelligentie en onderwijsniveau

Bij afname van de NIO wordt een advies gegeven over het best passende onderwijsniveau. Hiertoe krijgt een leerling op basis van elk mogelijk onderwijsniveau een advies over de kans dat een leerling dit onderwijstype succesvol doorloopt. Het advies varieert van ‘zeer laag’ tot ‘zeer hoog’. Doordat de NIO veel afgenomen wordt, kan er op basis van al die resultaten een algemene uitspraak worden gedaan over welk onderwijsniveau past bij welke IQ cijfer.
Score Advies
lager dan 80 LWOO of praktijkonderwijs
80 t/m 90 vmbo bbl of vmbo bbl/kbl
90 t/m 100 vmbo kbl of vmbo kbl/tl
100 t/m 105 vmbo-tl of vmbo-tl/havo
105 t/m 110 vmbo tl/havo
110 t/m 115 havo
vanaf 115 havo/vwo
vanaf 130 vwo (gymnasium, TTO etc.